Standardy przyjmowania osób małoletnich

1. Postanowienia ogólne

1. Standardy ochrony małoletnich (dalej: „Standardy”) obowiązują w Ośrodek Medyczny Praktident Bogumiła Paprocka, działającym pod marką Praktident Medical Clinic (dalej: „Ośrodek”), w klinikach we Wrocławiu (ul. Grabiszyńska 89) i w Bolesławcu (Al. Tysiąclecia 10).
2. Standardy wprowadzono na podstawie art. 22b i 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Ich celem jest zapewnienie małoletnim pacjentom bezpieczeństwa i ochrona przed krzywdzeniem.
3. Ilekroć w Standardach jest mowa o:
   • małoletnim — oznacza to osobę, która nie ukończyła 18 lat;
   • personelu — oznacza to każdą osobę, która wykonuje pracę lub świadczy usługi na rzecz Ośrodka, niezależnie od formy zatrudnienia, w tym lekarzy, higienistki, asystentki, osoby z rejestracji, praktykantów i wolontariuszy;
   • opiekunie — oznacza to rodzica, opiekuna prawnego lub opiekuna faktycznego małoletniego;
   • krzywdzeniu — oznacza to popełnienie czynu zabronionego lub karalnego na szkodę małoletniego albo zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie, przez jakąkolwiek osobę, także przez opiekuna lub innego małoletniego;
   • osobie odpowiedzialnej — oznacza to osobę wskazaną w pkt 2.
4. Każda osoba z personelu przed dopuszczeniem do pracy zapoznaje się ze Standardami i potwierdza to podpisem. Oświadczenie przechowuje się w aktach osobowych lub w dokumentacji umowy.

2. Osoba odpowiedzialna

1. Za wdrożenie i przestrzeganie Standardów, przyjmowanie zgłoszeń, prowadzenie interwencji i dokumentacji oraz przegląd Standardów odpowiada osoba wyznaczona przez Kierownika Ośrodka: lek. dent. Michał Kolibabski.
2. Kierownik Ośrodka może na piśmie zmienić osobę odpowiedzialną albo wyznaczyć dodatkowe osoby do przyjmowania zgłoszeń w każdej z klinik. Informację o tym umieszcza się w rejestracji obu klinik.
3. Do zadań osoby odpowiedzialnej należy w szczególności: przyjmowanie zgłoszeń, ocena sytuacji, zawiadamianie właściwych instytucji, sporządzanie planu wsparcia małoletniego, prowadzenie rejestru zgłoszeń, organizowanie szkoleń personelu oraz monitorowanie i przegląd Standardów.

3. Weryfikacja personelu (art. 21 ustawy)

1. Przed nawiązaniem stosunku pracy lub dopuszczeniem do innej działalności związanej z leczeniem małoletnich Ośrodek:
   • sprawdza kandydata w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (w rejestrze z dostępem ograniczonym oraz w rejestrze państwowym);
   • uzyskuje od kandydata informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy;
   • jeżeli kandydat w ciągu ostatnich 20 lat mieszkał w innym państwie niż Polska lub posiada obywatelstwo innego państwa — uzyskuje informację z rejestru karnego tego państwa albo, gdy nie jest to możliwe, oświadczenie kandydata wymagane ustawą;
   • uzyskuje oświadczenie kandydata o państwach zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat.
2. Wydruk z Rejestru, informację z KRK i oświadczenia przechowuje się w aktach osobowych lub w dokumentacji umowy.
3. Osoba figurująca w Rejestrze lub skazana za przestępstwa wskazane w ustawie nie może udzielać świadczeń małoletnim w Ośrodku.

4. Bezpieczne relacje między personelem a małoletnimi

1. Personel traktuje małoletnich z szacunkiem, cierpliwie i życzliwie, z uwzględnieniem ich wieku, potrzeb i obaw.
2. Personel zwraca się do małoletniego w zrozumiały sposób, wyjaśnia, co i po co będzie robione, oraz umożliwia mu wyrażenie zdania i zadawanie pytań. Zgody na świadczenia zdrowotne udziela się zgodnie z przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
3. Małoletni do ukończenia 16 lat przebywa w gabinecie w obecności opiekuna, chyba że opiekun lub — w sytuacjach przewidzianych prawem — małoletni zdecyduje inaczej. Zawsze, gdy to możliwe, przy świadczeniu obecna jest druga osoba z personelu (asystentka lub higienistka).
4. Kontakt fizyczny z małoletnim ogranicza się do czynności niezbędnych do udzielenia świadczenia zdrowotnego. Personel uprzedza małoletniego, co będzie robione.
5. Personelowi zabrania się w szczególności: stosowania przemocy w jakiejkolwiek formie, zawstydzania, upokarzania, wyśmiewania i straszenia małoletniego, zachowań o charakterze seksualnym i niestosownych komentarzy, proponowania małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych lub innych substancji, nawiązywania z małoletnim kontaktów prywatnych (w tym w mediach społecznościowych i komunikatorach) niezwiązanych z leczeniem, wręczania prezentów faworyzujących konkretnego małoletniego.
6. Kontakt z małoletnim w sprawach leczenia (telefon, SMS, e-mail) odbywa się za pośrednictwem opiekuna lub służbowych kanałów Ośrodka.
7. Zdjęcia i nagrania małoletniego wykonuje się wyłącznie w celach medycznych, jako część dokumentacji medycznej, na służbowym sprzęcie i za zgodą opiekuna. Wizerunku małoletniego nie publikuje się bez pisemnej zgody opiekuna; prywatnym urządzeniem nie fotografuje się małoletnich.
8. Personel, który zauważy naruszenie tych zasad przez inną osobę z personelu, informuje o tym osobę odpowiedzialną.

5. Bezpieczne relacje między małoletnimi

1. Małoletni przebywający w Ośrodku (np. w poczekalni) pozostają pod opieką swoich opiekunów.
2. Personel reaguje na każde zachowanie małoletnich wobec siebie, które jest agresywne, poniżające lub narusza granice innej osoby — przerywa je, informuje opiekunów obu małoletnich, a w razie potrzeby osobę odpowiedzialną.
3. Jeżeli zachowanie małoletniego wobec innego małoletniego może stanowić czyn karalny lub świadczy o demoralizacji, osoba odpowiedzialna zawiadamia sąd rodzinny lub Policję.

6. Rozpoznawanie krzywdzenia i zgłaszanie

1. Personel zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia, w tym niewyjaśnione obrażenia (także w obrębie twarzy i jamy ustnej), znaczne zaniedbanie zdrowia jamy ustnej pomimo dostępności leczenia, lęk przed opiekunem, niestosowne zachowania opiekuna wobec małoletniego oraz relacje małoletniego o krzywdzeniu.
2. Osoba z personelu, która podejrzewa krzywdzenie małoletniego lub otrzyma o nim informację, niezwłocznie przekazuje ją osobie odpowiedzialnej — ustnie, a następnie na piśmie (notatka służbowa).
3. Zgłoszenie może złożyć także małoletni, jego opiekun lub inna osoba — osobiście w rejestracji, telefonicznie albo e-mailem na adres praktident@gmail.com. Zgłaszający nie ponosi negatywnych konsekwencji z tytułu zgłoszenia złożonego w dobrej wierze.
4. Rozmowę z małoletnim prowadzi się spokojnie, bez sugerowania odpowiedzi i bez wypytywania o szczegóły — ustaleniami zajmują się Policja i sąd. Małoletniego informuje się, że postąpił dobrze, mówiąc o tym, i że otrzyma pomoc.

7. Procedura interwencji

1. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia małoletniego — każda osoba z personelu niezwłocznie dzwoni na numer alarmowy 112, a następnie informuje osobę odpowiedzialną.
2. Podejrzenie przestępstwa na szkodę małoletniego (w szczególności przestępstwa seksualnego lub znęcania się) — osoba odpowiedzialna niezwłocznie zawiadamia Policję lub prokuraturę.
3. Zagrożenie dobra małoletniego bez znamion przestępstwa (np. zaniedbanie) — osoba odpowiedzialna składa wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny.
4. Podejrzenie przemocy domowej — lekarz lub osoba odpowiedzialna wszczyna procedurę „Niebieskiej Karty” (formularz „Niebieska Karta – A”), zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, i przekazuje go do zespołu interdyscyplinarnego właściwego dla miejsca zamieszkania małoletniego.
5. Krzywdzenie przez osobę z personelu — osoba ta zostaje niezwłocznie odsunięta od kontaktu z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy; dalsze kroki jak w ust. 2–3 oraz konsekwencje służbowe.
6. Krzywdzenie przez innego małoletniego — postępuje się zgodnie z pkt 5.
7. Jeżeli krzywdzenia dopuszcza się opiekun, informacji o podjętych działaniach nie przekazuje się temu opiekunowi, lecz drugiemu opiekunowi lub właściwym instytucjom.
8. Osoba odpowiedzialna informuje opiekuna niekrzywdzącego o zgłoszeniu i podjętych krokach, chyba że mogłoby to zaszkodzić małoletniemu lub postępowaniu.

8. Plan wsparcia małoletniego

1. Po ujawnieniu krzywdzenia osoba odpowiedzialna, w miarę możliwości wspólnie z opiekunem niekrzywdzącym, sporządza plan wsparcia małoletniego.
2. Plan obejmuje w szczególności: działania zapewniające małoletniemu bezpieczeństwo w Ośrodku (w tym odseparowanie od osoby podejrzanej), dalsze leczenie z zachowaniem szczególnej delikatności, wskazanie miejsc specjalistycznej pomocy (psychologicznej, prawnej, interwencji kryzysowej) oraz osobę z Ośrodka do kontaktu w sprawie małoletniego.
3. Jeżeli sprawą zajmują się już Policja, sąd lub zespół interdyscyplinarny, plan uwzględnia ich zalecenia.

9. Dokumentowanie i przechowywanie

1. Każde zgłoszenie i każdą interwencję dokumentuje się w karcie interwencji, zawierającej: datę, opis sytuacji, podjęte działania, zawiadomione instytucje, plan wsparcia i jego realizację.
2. Osoba odpowiedzialna prowadzi rejestr zgłoszeń. Karty interwencji, notatki i kopie zawiadomień przechowuje się w zamkniętej szafie lub zabezpieczonym systemie, z dostępem wyłącznie dla osoby odpowiedzialnej i kierownika Ośrodka, przez okres nie krótszy niż wynika z przepisów o dokumentacji medycznej.
3. Informacje o krzywdzeniu małoletniego są poufne. Personel udostępnia je wyłącznie uprawnionym instytucjom i osobom, w zakresie niezbędnym do ochrony małoletniego. Informacje istotne dla leczenia odnotowuje się w dokumentacji medycznej.

10. Internet i treści szkodliwe

1. Ośrodek nie udostępnia małoletnim komputerów ani innych urządzeń z dostępem do internetu.
2. Jeżeli w Ośrodku dostępna jest sieć Wi-Fi dla pacjentów, Ośrodek stosuje rozwiązania ograniczające dostęp do treści szkodliwych dla małoletnich, a za korzystanie z internetu przez małoletniego odpowiada jego opiekun.
3. Personel, który zauważy, że małoletni ma kontakt z treściami szkodliwymi lub jest krzywdzony w internecie, informuje o tym opiekuna, a w razie podejrzenia przestępstwa — osobę odpowiedzialną, która postępuje zgodnie z pkt 7.

11. Szkolenia, monitorowanie i przegląd

1. Personel uczestniczy w szkoleniach z rozpoznawania krzywdzenia małoletnich i stosowania Standardów — przed dopuszczeniem do pracy z małoletnimi oraz w miarę potrzeby, nie rzadziej niż przy każdej zmianie Standardów.
2. Osoba odpowiedzialna monitoruje stosowanie Standardów, m.in. przez ankietę dla personelu przeprowadzaną co najmniej raz na 2 lata. Personel może zgłaszać uwagi do Standardów.
3. Standardy podlegają przeglądowi co najmniej raz na 2 lata, a także po każdej zmianie przepisów lub zdarzeniu wskazującym na potrzebę zmian. Wynik przeglądu się dokumentuje.

12. Udostępnienie i wejście w życie

1. Standardy w wersji pełnej i skróconej (dla małoletnich) są dostępne na stronie praktident.pl oraz wywieszone w widocznym miejscu w rejestracji/poczekalni obu klinik.
2. Standardy obowiązują od 1 października 2026 r.. Najbliższy przegląd: do 1 października 2028 r..

Gdzie szukać pomocy

• 112 — numer alarmowy;
• 116 111 — Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (całodobowo, bezpłatnie);
• 800 100 100 — telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci;
• 800 120 002 — „Niebieska Linia”, ogólnopolskie pogotowie dla osób doznających przemocy domowej;
• +48 222 309 900 — ogólnopolska infolinia dla osób pokrzywdzonych przestępstwem.